بای پس معده چیست؟

جراحی بای پس معده یکی دیگر از انواع جراحی چاقی می باشد که می تواند به کاهش قابل توجه وزن شما کمک کند. جراحی بای پس معده نیز مانند سایر جراحی های چاقی ذکر شده یک عمل لاپاروسکوپیک می باشد که توسط دکتر حامد قدسی خورسند در تهران انجام می شود.

در ادامه شما را بیشتر با این نوع جراحی آشنا می کنیم :

جراحی بای پس معده از سال ۱۹۷۹ انجام می شده است ولی تکنیک هایی که در حال حاضر به این عمل اضافه شده است بسیار پیشرفته تر شده است

بای پس معده

مزایای جراحی بای‌ پس معده

بای پس معده در طول تاریخ محبوب ترین روش درمان جراحی چاقی در سراسر جهان بوده است. این عمل جراحی از سال ۲۰۱۱ به سرعت محبوبیت یافت و در سال ۲۰۱۵ به عنوان برترین گزینه جراحی چاقی قرار گرفت. با این حال بارزترین دلایلی که این روش را نسبت به سایر روش‌های جراحی چاقی برتری بخشیده است شامل:

عمل بای پس معده

آمادگی قبل از عمل جراحی بای‌ پس معده

قبل از اقدام به جراحی بای‌پس معده فرد باید از نظر روانی با گرفتن مشاوره‌های لازم ارزیابی و با انجام آزمایش‌های کنترلی پیش از عمل از نظر سلامت جسمی بررسی و آماده شود. یک یا دو هفته قبل از عمل جراح یا متخصص تغذیه از فرد می‌خواهد تا یک رژیم غذایی پیش از عمل بای‌پس معده را آغاز کند که شامل:

۵ الی ۷ وعده مایعات جایگزین وعده‌های غذایی پر کربوهیدرات و پر پروتئین
مصرف دو لیتر آب روزانه
مصرف کمی سبزیجات روزانه با نظر برخی از جراحان

هدف از این رژیم غذایی پیش از عمل کوچک شدن اندازه کبد به صورتی است که دسترسی به معده را حین عمل جراحی آسان سازد. رژیم غذایی پیش از عمل کمی دشوار ولی رعایت آن مهم است. احساس گرسنگی، سرگیجه و مودی بودن برای چند روز اول بسیار بارز است ولی از روز سوم با آغاز سوزاندن چربی بدن فرد به جای کربوهیدرات به عنوان منبع اولیه انرژی علایم آزاردهنده کم می‌شود. شب قبل از عمل جراحی باید مصرف مواد غذایی خود را متوقف کند و ناشتا بماند. با استراحت، گرفتن یک دوش آب گرم و تمرکز بر دلایلی خود برای تصمیم‌گیری به عمل جراحی ترس و افکار منفی را از خود دور کند.
پس از بستری در بیمارستان در روز جراحی، رضایت نامه‌ای به منظور اطلاع فرد از مشکل و عوارض احتمالی گرفته می‌شود. لباس بیمارستان پوشیده و گاهی بر حسب نظر پزشک توصیه به پوشیدن جوراب واریس نیز برای جلوگیری از هر گونه لخته شدن خون در پاها می‌شود. برای تزریق آسان‌تر داروهای ضد درد، آنتی‌بیوتیک و مایعات داخل وریدی مورد نیاز قبل عمل از فرد رگ‌گیری می‌گردد.

نحوه‌ی جراحی بای‌ پس معده

پس از انجام اقدامات لازم فرد به اطاق عمل منتقل و پد چسبنده برای بررسی ضربان قلب بر روی قفسه‌سینه و الکترود کنترل نبض و میزان اکسیژن موجود در خون به انگشت وصل می‌گردد. ماسک اکسیژن بر روی صورت فرد قرار داده شده و سپس از طریق رگ باز ماده‌ی بی هوشی تزریق و فرد طی ده شماره به خواب عمیقی فرو می‌رود.
در جراحی بای‌پس معده با جدا کردن قسمت‌ بزرگتری از معده و بخشی ابتدایی روده کوچک از مسیر گوارشی منجر به کوچک‌تر شدن معده خواهند شد. عدم عبور مواد غذایی از قسمت‌های نام‌ برده شده باعث می‌شود تا تحت تأثیر آنزیم‌های ترشحی از این نواحی نیز قرار نگیرد و در نتیجه تجزیه نشده و کمتر جذب شوند.
امروزه با کمک روش دیگری از جراحی بای پس معده به نام Roux-en-Y (RYGP)به شکل دیگری مسیر گوارشی و معده را کوتاه می‌کنند. ابتدا با ایجاد کیسه‌ای در ابتدای معده، آن را کوچک نموده و سپس قسمت پایین‌تر روده کوچک را به انتهای کیسه وصل می‌کنند تا مواد غذایی از مسیر جدید عبور کنند. البته قسمت ابتدایی روده کوچک را مجدد به شکل y به ابتدای روده‌ی مسیر جدید متصل می‌کنند تا ترشحات و موکوس این قسمت‌ها نیز وارد مسیر گوارشی شود.

اقدامات پس از جراحی بای‌ پس معده

زمان بهبودی از عمل جراحی بای‌پس معده به اندازه برش ایجاد شده بستگی دارد. اگر جراحی با لاپاراسکوپی انجام شده باشد، فرد باید برای ۲ الی ۳ روز در بیمارستان باقی بماند. اگر عمل جراحی با روش باز انجام شده باشد، اقامت در بیمارستان ممکن است بیشتر طول بکشد. درد ناشی از برش در روزهای بعد از عمل جراحی به راحتی با دارو کنترل می‌شود. جراح به احتمال زیاد به ایستادن و راه رفتن در همان روز عمل جراحی حداقل سه بار روزانه توصیه می‌کند. قبل از ترخیص از بیمارستان دستورالعملی برای اقدامات پس از جراحی بای‌پس معده به همراه نسخه دارویی لازم به فرد داده می‌شود تا با دقت بیشتری در دوره نقاهت از خود مراقبت کند.
ممکن است کنترل درد در خانه با مسکن‌های خوراکی تجویز شده کمی مشکل‌تر باشد و از طرفی این مسکن‌ها منجر به یبوست نیز خواهند شد. به همین دلیل توصیه می‌شود فرد تا جای ممکن راه رفتن را در طول روز به شرطی که خود را خسته نکند، فراموش نکند.
برای جلوگیری از خطر کم‌آبی بدن باید مصرف روزانه آب به میزان کافی داشت که البته مصرف آب برای جلوگیری از بلع هوا و آسیب به معده باید به صورت جرعه جرعه و آرام باشد.
در چند هفته ابتدایی پس از عمل فقط باید استراحت داشت و از انجام کارهای خانه، فعالیت بدنی و امور منزل پرهیز کرد. در این مدت بازیابی خود نیاز به خواب و استراحت بیشتری دارد. در هنگام خواب بهتر است از چند بالش در زیر کتف و سر خود برای جلوگیری از سوزش سر دل و کاهش درد شکم استفاده شود.
سرفه اغلب منجر به تخلیه و خروج هرگونه مایعات اضافی از ریه‌ها بعد از عمل جراحی می‌شود. اما سرفه ممکن است بعد از عمل جراحی به محل جراحی لطمه بزند. بسیاری از پزشکان توصیه می‌کنند هنگام سرفه با کمک فشار یک بالش بر روی شکم و محل جراحی مانع تکان‌های بزرگ در ناحیه جراحی و کاهش درد شوند. برای شش الی هفت هفته باید از بلند کردن اجسام سنگین‌تر از ۱۵ پوند خودداری کرد و به هنگام بالا رفتن از پله یا فعالیت خاص از زور زدن و فشار آوردن به خود پرهیز نمود. بهتر از خیس کردن محل برش و رفتن به حمام تا اولین موعد پیگیری خودداری شود. قرمزی اطراف زخم تا حدی طبیعی است ولی خروج ترشحات چرکی و بدبو نیاز به پیگیری فوری دارد. در این مدت پانسمان زخم باید به صورت مرتب تعویض گردد.
اولین مراجعه پیگیری حدود یک هفته بعد از عمل جراحی تعیین می‌شود. حدود یک ماه بعد دومین ویزیت پیگیری و در ماه سوم ویزیت بعدی انجام می‌شود. بیشتر پزشکان ویزیت‌های بعدی را برای ۶ ماه و ۱۲ ماه پس از عمل در صورت نبود مشکل تعیین می‌کنند. بعد از معاینه سال اول بیشتر پزشکان بیمار را به ملاقات سالیانه تشویق می‌کنند. در هر بار ملاقات با پزشک آزمایش‌هایی برای کنترل کمبود تغذیه‌ای و دریافت نسخه جدید دارویی تجویز می‌شود.
رژیم غذایی سخت پس از عمل بای‌پس معده به چند دلیل باید ادامه یابد. اول اینکه معده پس از جراحی بسیار کوچکتر شده و درحال بهبودی است. وعده های غذایی بزرگ، مواد غذایی پر فیبر، نوشابه‌های گازدار می توانند به آسیب بافت معده حساس منجر شوند. چهار مرحله از رژیم غذایی بعد از عمل بای‌پس معده شامل:

جراحی بای پس معده
مایعات صاف شده
در هفته ابتدایی پس از عمل باید مایعات صاف شده‌ای چون ژله بدون قند، آبگوشت فاقد چربی و شیر کم چرب مصرف شود. رعایت این امر با کاهش فشار به معده تازه جراحی شده عوارضی مانند حالت تهوع و ناراحتی های هفته ی اول پس از بای پس معده را به حداقل می رساند باید در این مرحله صبور باشید تا به هدف نهایی خود که تناسب اندام و سلامتی جسمی است برسید
غذاهای پوره شده و پروتئینی‌ای
در هفته‌ی دوم پسی از عمل با نظر جراح خود غذاهای پوره‌ای را برای چند بار در روز و در حجم کم و با آرامش و سرعت کم آغاز می‌کنید. مدت زمان مصرف یک تکه‌ی کوچک گاهی لازم است تا سی دقیقه زمان ببرد. در این مرحله مصرف روزانه۶۰ الی۷۰ گرم پروتئین و حدود ۱٫۵ لیتر از انواع مایعات توصیه می‌شود. باید از مصرف چربی، شکر، کافئین و نوشابه‌های گازدار اجتناب شود. برای مصرف مایعات باید حداقل سی دقیقه قبل و بعد از مصرف مواد غذایی فاصله انداخته شود؛
غذاهای جامد
در آخرین مرحله از رژیم غذایی ساده پس از عمل غذاهای جامد کم‌کم وارد رژیم غذایی فرد خواهد شد. معرفی به سرعت و بیش از حد غذاهای جدید می‌تواند منجر به نفخ، سوزش سر دل و شکم‌ درد شود. ما بین معرفی مواد غذایی جدید باید حداقل یک روز فاصله‌گذاری شود. هدف در مرحله چهار برگشتن به حالت عادی مصرف مواد غذایی سالم است که توصیه می‌شود با غذاهای نرم‌تر شروع و به تدریج به غذاهای جویدنی و پر فیبر ختم شود.
غذاهای نرم
در این بخش از برنامه رژیم غذایی بعد از عمل باید به تدریج شروع مواد غذایی با بافت نرم بیشتر شود. این مرحله معمولاً از یک تا سه هفته به طول می‌انجامد، بسته به توصیه‌های جراح یا متخصص تغذیه خود در این مرحله شما قادر به مصرف گوشت بدون چربی و برخی سبزیجات له شده خواهید بود. ممکن است کمی چربی به مواد غذایی مصرفی نیز افزوده شود. غذاهای نرم توصیه شده شامل مواردی نظیر ماهی، سفیده تخم مرغ، سویا، پنیر بدون چربی، کنسرو ماهی تن، کنسرو و یا مرغ خرد شده خواهد بود. سبزیجات پیشنهادی شامل آووکادو، لوبیا سبز له شده، هویج بخار پز و کدو است

سه وعده غذایی اصلی به همراه مصرف مکمل‌های غذایی تجویزی نباید فراموش شود و میزان کالری مصرفی باید به ۱۰۰۰ الی ۱۵۰۰ کالری در روز برسد. غذاهای خاص مانند ذرت، آجیل، لوبیا، گوشت گاو، گوشت خوک، سخت پوستان، و انگور را باید به آرامی وارد رژیم غذایی خود کرد.
مواد غذایی به صورت عادی در قسمت پیلور معده توسط شیره‌ی معده تجزیه می‌شدند و سپس وارد روده می‌گشتند. ولی با جراحی بای‌پس معده پیلور روده دور زده خواهد شد و بدون عبور مواد غذایی از این قسمت به صورت تجزیه نشده وارد روده می‌گردد که این امر منجر به درد شکم، افزایش ضربان قلب، اسهال و سرگیجه ناراحت کننده خواهد شد. در صورت مصرف وعده‌های غذایی کوچک و به آرامی و همچنین کاهش یا حذف کربوهیدرات های ساده و قندهای تصفیه شده ممکن است علایم آزاردهنده ناشی از این سندرم کاهش یابد. سندرم دامپینگ که کمتر از نیم ساعت پس از مصرف یک وعده غذایی رخ می دهد دارای علایمی چون عرق کردن، تهوع، گرفتگی عضلات، اسهال، سرگیجه، نفخ، و استفراغ است. ولی در نوع دیگری از سندرم دامپینگ که پس از یک ساعت یا بیشتر بعد از صرف غذا رخ می‌دهد دارای علایم و نشانه‌های چون گرسنگی و غش است.
به دلیل محدودیت در مصرف مواد غذایی پس از جراحی بای‌پس معده جذب برخی ویتامین‌ها و مواد معدنی کاهش می‌یابد که برای جبران آن انواع مکمل‌های غذایی و مولتی ویتامین‌هایی تجویز خواهد شد. این مولتی ویتامین‌ها باید همراه غذا مصرف شود و این عمل باید تا پایان عمر ادامه یابد. انواع این ویتامین‌ها و مواد معدنی لازم شامل:

ویتامین D3 : در هر دو فاز دو یا سه فرد ملزم به آغاز مکمل ویتامین D3است که به صورت ۵۰۰ واحد دو بار در روز تجویز می‌شود؛
ویتامینB12: بعد از عمل جراحی بای‌پس معده، دستگاه گوارش دیگر قادر به تجزیه و جذب مقادیر کافی ویتامینB12 از مواد غذایی نیست. بنابراین ۵۰۰ الی ۱۲۰۰ میکروگرم ویتامین B12 از نوع زیر زبانی توصیه می‌شود. با مصرف انواع زیرزبانی این ویتامین به طور مستقیم به جریان خون جذب می‌شود و لازم نیست که وارد دستگاه گوارش شود و یا کاهش یابد. همچنین امکان تزریق ماهانه ویتامین B12 با نظر پزشک نیز وجود دارد؛
سیترات کلسیم: سیترات کلسیم (معمولا حدود ۵۰۰ میلی گرم دو بار در روز) یک مکمل مهم غذایی است که باید همراه غذا مصرف شود، اما نباید هم زمان با مولتی ویتامین‌ها مصرف شود زیرا آهن موجود در مولتی ویتامین با جذب کلسیم تداخل دارد. برخی از پزشکان و متخصصین تغذیه ممکن است شروع سیترات کلسیم را از فاز دو و یا فاز سه مواد غذایی مصرفی توصیه کنند. سیترات کلسیم بسیار بهتر از کربنات کلسیم بعد از عمل جراحی بای پس معده جذب می‌شود؛
آهن: آهن موجود در مواد غذایی از طریق اثنی عشر که بخشی از روده کوچک است و پس از عمل جراحی بای پس معده از مسیر گوارشی حذف می‌شود، جذب می‌گردد. در نتیجه، بدن فرد پس از جراحی دیگر قادر به جذب مقادیر کافی از آهن نیست. آهن موجود در مولتی ویتامین ممکن است به اندازه کافی نباشد و پزشک تصمیم به تجویز جداگانه مکمل آهن به ویژه برای زنان در طول چرخه ماهیانه بگیرد. پزشک معمولاً برای جذب بهتر آهن بر مصرف هم‌زمان آن با ویتامین سی تأکید می‌کند. برای بسیاری از بیماران ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی گرم آهن المنتال روزانه تجویز می‌شود. فومارات آهن و گلوکونات آهنی دو شکل زیستی‌ترمصرف قرص آهن است. توجه به عدم مصرف هم‌زمان آهن و مکمل کلسیم بسیار ضروری است.

چین‌های موجود در دیواره معده این اجازه را به مواد غذایی و مایعات این اجازه را می‌دهد تا با ایجاد کشش فضای بیشتری را اشغال کرده و احساس پری به فرد دهند. برای جلوگیری از کشش بیش از معده پس از عمل بای‌ پس پیشنهاد می‌شود تا:

انتظار می‌رود افراد پس از عمل جراحی بای پس معده ۶۰ تا ۸۰ درصد از وزن اضافی خود را از دست بدهند. بسیاری از میزان از دست دادن وزن طی ۱۸ ماه اول پس از عمل رخ می‌دهد. با این‌که خطر بازگشت وزن پس از عمل جراحی نیز وجود دارد، اما جراحی بای پس معده یکی از بهترین راه‌کارهای طولانی مدت کاهش وزن در مقایسه با سایر روش‌های درمانی اولیه برای چاقی مرضی است. بای پس معده یک ابزار مفید برای رسیدن به وزن پایین و در یک سطح سالم است. هنگامی که وزن ایده‌آل خود دست یافتید باید برای حفظ آن یک برنامه‌ریزی صحیح برای تغییر سبک زندگی خود انجام دهید. این برنامه شامل خوردن سه وعده‌ی غذایی متراکم حاوی مواد مغذی کم حجم در روز و ورزش ۳ تا ۵ بار در هفته است.
شل شدن پوست پس از از دست دادن مقدار زیادی از وزن به سرعت مشکل رایجی است که در بیشتر اعمال جراحی چاقی رخ می دهد. از دست رفتن خاصیت ارتجاعی پوست واقعیتی است که صرف نظر از نوع ورزش و یا رژیم غذایی مورد استفاده در از دست دادن وزن رخ می‌دهد. امروزه روش‌هایی برای برداشتن پوست اضافه پس از عمل جراحی بای پس معده نیز روی کار آمده است که گاهی اوقات توسط بیمه نیز پوشش داده می‌شود. رشد بیش از حد بدن طی چند سال باعث کشش پوست شده با کوچک شدن بافت زیر پوست بعید است که پوست آن نیز به صورت طبیعی به سفتی قبل شود. البته سن نیز در این روند نقش دارد. افراد جوان با احتمال بیشتری می‌توانند به پوست سفت قبلی خود دست یابند. مقدار کل وزن از دست رفته نیز می تواند در میزان شلی پوست نقش داشته باشد. در صورت از دست دادن ۲۰۰ الی ۳۰۰ پوند احتمالاً پوست اضافی بیشتری نسبت به از دست دادن ۵۰ تا ۱۰۰ پوند ایجاد می‌شود. با چند راه‌‌کار ساده می‌توانید از شلی پوست خود جلوگیری کنید. این اقدامات شامل:

مصرف مایعات فراوان به منظور حفظ سلامت پوست
مرطوب نگه داشتن پوست
ورزش‌های سبک عضله‌ساز و یوگا
خوردن میوه‌ها و سبزیجات

انتظار می‌رود افراد پس از عمل جراحی بای پس معده ۶۰ تا ۸۰ درصد از وزن اضافی خود را از دست بدهند. بسیاری از میزان از دست دادن وزن طی ۱۸ ماه اول پس از عمل رخ می‌دهد. با این‌که خطر بازگشت وزن پس از عمل جراحی نیز وجود دارد، اما جراحی بای پس معده یکی از بهترین راه‌کارهای طولانی مدت کاهش وزن در مقایسه با سایر روش‌های درمانی اولیه برای چاقی مرضی است. بای پس معده یک ابزار مفید برای رسیدن به وزن پایین و در یک سطح سالم است. هنگامی که وزن ایده‌آل خود دست یافتید باید برای حفظ آن یک برنامه‌ریزی صحیح برای تغییر سبک زندگی خود انجام دهید. این برنامه شامل خوردن سه وعده‌ی غذایی متراکم حاوی مواد مغذی کم حجم در روز و ورزش ۳ تا ۵ بار در هفته است.
شل شدن پوست پس از از دست دادن مقدار زیادی از وزن به سرعت مشکل رایجی است که در بیشتر اعمال جراحی چاقی رخ می دهد. از دست رفتن خاصیت ارتجاعی پوست واقعیتی است که صرف نظر از نوع ورزش و یا رژیم غذایی مورد استفاده در از دست دادن وزن رخ می‌دهد. امروزه روش‌هایی برای برداشتن پوست اضافه پس از عمل جراحی بای پس معده نیز روی کار آمده است که گاهی اوقات توسط بیمه نیز پوشش داده می‌شود. رشد بیش از حد بدن طی چند سال باعث کشش پوست شده با کوچک شدن بافت زیر پوست بعید است که پوست آن نیز به صورت طبیعی به سفتی قبل شود. البته سن نیز در این روند نقش دارد. افراد جوان با احتمال بیشتری می‌توانند به پوست سفت قبلی خود دست یابند. مقدار کل وزن از دست رفته نیز می تواند در میزان شلی پوست نقش داشته باشد. در صورت از دست دادن ۲۰۰ الی ۳۰۰ پوند احتمالاً پوست اضافی بیشتری نسبت به از دست دادن ۵۰ تا ۱۰۰ پوند ایجاد می‌شود. با چند راه‌‌کار ساده می‌توانید از شلی پوست خود جلوگیری کنید. این اقدامات شامل:

جراحی معده

خطرات و عوارض جراحی بای پس معده

با وجود این‌ که مزایای بای پس معده قابل توجه هستند، اما خطرات آن نیز باید به دقت مورد بررسی قرار گیرند. تهوع و استفراغ از عوارض شایع پس از عمل است که معمولاً با گذشت زمان و رژیم غذایی مناسب برطرف می‌شود. اگر ویتامین و مکمل رژیم غذایی به درستی مصرف شود نیز کمبودهای تغذیه‌ای بسیار نادر می‌شود.
عوارض عمده آن می‌تواند منجر به مرگ شود. با توجه به بسیاری از مطالعات خطر مرگ پس از بای پس معده کمتر از یک درصد است. نرخ مرگ و میر ناشی از جراحی بای پس معده شبیه به مرگ و میر مرتبط با روش‌های معمول جراحی مانند برداشتن کیسه صفرا است. دیگر عوارض شامل:

عمل بای پس

جدیدترین مقالات

4 دیدگاه دربارهٔ «عمل جراحی بای پس معده»

  1. سلام، من شاخص توده بدنیم رو حساب کردم و عددش بالاتر از ۴۰ شده، برای لاغری حتما باید عمل کنم؟ یا راه دیگه ای وجود داره؟

    1. تیم جراحی دکتر قدسی

      پاسخ به این پرسش تنها پس از انجام آزمایش های لازم و بررسی دقیق توسط دکتر امکان پذیر خواهد بود.
      برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاوره مستقیم با دکتر قدسی می توانید با ما تماس بگیرید.

    1. تیم جراحی دکتر قدسی

      توصیه می شود، پیش از اقدام برای انجام عمل های جراحی لاغری از جمله بای پس معده، از سایر روش های لاغری استفاده کنید و در صورت عدم دستیابی به نتایج قابل قبول از روش های جراحی استفاده کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *