ارتباط کم خوابی و چاقی: آیا کمبود خواب باعث چاقی می­‌شود؟

دکتر حامد قدسی » جراحی ها » ارتباط کم خوابی و چاقی: آیا کمبود خواب باعث چاقی می­‌شود؟
کم خوابی و چاقی

خواب به اندازه غذا و آب برای بدن انسان ضروری است. اگرچه خواب به بدن خسته ما استراحت می‌­دهد، اما مغز ما در طول شب فعال است. خواب نقش مهمی در عملکرد مغز و همچنین عملکرد بدنی ما دارد و این اصلی‌ترین دلیل ارتباط کم خوابی و چاقی است.

کم­‌خوابی سبب مشکلاتی مختلفی در بدن می­‌شود. یکی از مهم ترین اثرات بی خوابی روی وزن بدن است. کم‌خوابی و یا بی­‌خوابی می‌تواند باعث چاقی و افزایش وزن شود و حتی شما را به اقدامات جدی نظیر جراحی چاقی نیازمند کند. اما چگونه؟ در ادامه به پاسخ این سوال می­‌پردازیم.

هنگام خواب چه اتفاقی می­‌افتد؟

ساعت داخلی بدن ما که ساعتی بیولوژیکی نامیده می­‌شود، به ما می‌گوید چه زمانی آماده خواب هستیم. در واقع چندین ساعت بیولوژیکی در بدن وجود دارد که در مغز و سایر اندام ها یافت می‌شود. آنها با نشانه‌هایی مانند نور روز(احساس هوشیاری می‌کنیم) و تاریکی(احساس خواب آلودگی) تحریک می‌شوند. این ساعت‌­ها همچنین می توانند توسط نور شدید مصنوعی یا محرک­هایی مانند کافئین و الکل تغییر کنند. بنابراین حتی اگر شب باشد و قهوه بنوشیم، احساس بیداری می­‌کنیم.

بدن ما چندین فاز مختلف از خواب را تجربه می­کند. این فازها تحت عنوان REM(حرکت سریع چشم) و خواب غیر REM طبقه بندی می­‌شوند. ما در طول شب ۴-۶ بار بین این فازها گردش می‌کنیم و غیر معمول نیست که بطور مختصری بین چرخه‌­ها بیدار شویم.

خواب غیر REM

مرحله ۱٫ شما از حالت بیدار به حالت آرام می‌روید.

مرحله ۲٫ شما در حالت خواب سبک هستید. تنفس، ضربان قلب و حرکات عضلانی شما کند می‌­شود. فعالیت مغز نیز کند می‌شود و دمای بدن کاهش می‌­یابد.

مرحله ۳٫ شما در حالت خواب عمیق هستید. این مرحله اغلب بلافاصله پس از خواب سبک در اوایل چرخه خواب اتفاق می‌افتد. ضربان قلب و تنفس شما در این مرحله کمترین سرعت را دارند و به راحتی بیدار نمی­‌شوید. رویدادهای روز پردازش و در حافظه شما ذخیره می­‌شوند. کمبود خواب عمیق می‌تواند در صبح احساس خستگی ایجاد کند حتی اگر به مدت کافی خوابیده باشید.

خواب REM

در طول خواب REM، مردمک چشم دچار انقباض می‌شود و در زیر پلک های بسته به سرعت از یک طرف به طرف دیگر حرکت می‌کند. با سریع‌تر نفس کشیدن و افزایش ضربان قلب، فعالیت مغز افزایش می­‌یابد. این مرحله‌ای از خواب است که رویاها اتفاق می‌افتند و برخی از اعصاب به برخی از اندام‌­های شما پیام می‌دهند تا به طور موقت فلج شود، تا هنگام رویا دیدن فعالیت فیزیکی نداشته باشید. REM معمولا در آخر شب یا اوایل صبح اتفاق می­‌افتد. خاطرات در هنگام خواب REM پردازش و ذخیره می­‌شود.

تاثیر کمبود خواب بر چاقی

خواب و چاقی بزرگسالان

اکثر مطالعاتی که عادات خواب بزرگسالان را در یک زمان اندازه گیری می­‌کنند(مطالعات مقطعی) ارتباطی بین کم­‌خوابی و چاقی پیدا کرده‌اند.

بزرگ­‌ترین و طولانی‌­ترین مطالعه تاکنون درباره عادات خواب و وزن بزرگسالان، مطالعه بهداشت پرستاران است که ۶۸۰۰۰ زن آمریکایی میان‌سال را تا ۱۶ سال بررسی کرده‌است. در مقایسه با زنانی که هفت ساعت در شب می‌خوابیدند، زنانی که پنج ساعت یا کمتر می‌­خوابیدند ۱۵ درصد بیشتر در معرض چاقی بودند. تحقیق مشابه ثابت کرد که کاهش ریتم شبانه‌­روزی و اختلال در خواب، خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ و چاقی را افزایش می‌­دهد.

چاقی و خواب کودکان

کودکان به دلیل رشد مهمی که در بدن و ذهن آنها اتفاق می‌­افتد، بیشتر از بزرگسالان به خواب نیاز دارند. کاهش خواب در کودکان خطر ابتلا به اضافه وزن یا چاقی را افزایش می‌­دهد. در حقیقت، کودکانی که به اندازه کافی نمی‌خوابند ممکن است همان تغییرات هورمونی را که در بزرگسالان منجر به افزایش وزن می‌شود را تجربه کنند. همچنین کم خوابی در کودکان می‌تواند خستگی روزانه را افزایش داده و منجر به کاهش سطح فعالیت آن­ها شود.

زمان خواب نیز ممکن است بر وزن تأثیر بگذارد. یک مطالعه نشان داد که کودکانی که دیرتر به رختخواب می‌­روند، نسبت به افرادی که زودتر به رختخواب می‌روند، غذاهای مغذی و میوه و سبزیجات کمتری مصرف می­‌کنند.

علاوه بر این، تحقیقات نشان داده است که در میان کودکان دارای اضافه ­وزن، کسانی که کم­تر می­‌خوابند و برنامه­‌های نامنظم خواب را تجربه می‌کنند بیشتر از سایر افراد در معرض بیماری­‌ها و مشکلات سلامتی هستند.

کم خوابی و چاقی

خواب چگونه بر وزن بدن تأثیر می‌­گذارد؟

محققان حدس می‌­زنند که کم‌خوابی با روش‌های مختلفی می‌تواند منجر به افزایش وزن شود. به عنوان مثال با افزایش مقدار غذا مصرفی یا با کاهش انرژی که فرد می‌سوزاند.

کمبود خواب می­تواند مصرف انرژی را از طریق افزایش گرسنگی افزایش دهد.

کمبود خواب ممکن است سطح هورمون­‌های کنترل کننده گرسنگی را تغییر دهد. به عنوان مثال، یک مطالعه کوچک نشان داد که مردان جوانی که دچار کم‌خوابی بودند، دارای سطح بالاتری از هورمون تحریک کننده اشتها(گرلین) و سطوح پایین تر هورمون سیری(لپتین) بودند و همین موضوع منجر به با افزایش گرسنگی و اشتها به ویژه برای غذاهای غنی از چربی و کربوهیدرات می‌­شد.

وجود زمان بیشتر برای خوردن غذا

افرادی که دچار کم­‌خوابی هستند ممکن است بیش از افرادی که خواب کامل دارند، بخورند. دلیل آن هم این است که مدت زمان بیشتری بیدار هستند. به تازگی، یک مطالعه آزمایشگاهی کوچک نشان داده است که افرادی که از کمبود خواب داشتند و توسط میان وعده‌­های خوشمزه احاطه شده‌اند، احتمال افزایش وزن بیشتری نسبت به سایر افراد دارند. این افراد به ویژه در ساعاتی که شب­ها بیدار هستند، تمایل به خوردن اسنک و خوراکی های چاق کننده دارند.

کمبود خواب باعث چاقی می شود

ترغیب افراد به انتخاب رژیم‌­های غذایی ناسالم

مطالعات جدید ارتباط مداومی بین خواب و انتخاب مواد غذایی مشاهده نکرده‌­اند. اما یک مطالعه بر روی کارگران ژاپنی نشان داد که کارگرانی که کمتر از شش ساعت در شب می‌خوابند بیشتر از کسانی که بیش از شش ساعت می­‌خوابند در بیرون غذا می‌­خورند و دارای الگوی غذایی نامنظم و مصرف میان وعده­‌های بیشتری هستند.

کمبود خواب می تواند با کاهش فعالیت بدنی باعث کاهش مصرف انرژی شود.

افرادی که خواب کافی ندارند در طول روز زودتر خسته می شوند و در نتیجه ممکن است فعالیت بدنی کمتری داشته باشند و کالری کمتری بسوزانند. برخی مطالعات نشان داده‌است که افرادی که کمبود خواب دارند، بیشتر از افرادی که خواب کافی دارند وقت خود را به تماشای تلویزیون می‌گذرانند، زمان کمتری را به انجام ورزش و فعالیت­‌های بدنی اختصاص می‌دهند. به این ترتیب نداشتن خواب کافی باعث چاقی آن‌ها خواهد شد.

جمع بندی

شواهد قانع کننده‌­ای مبنی بر اینکه کم خوابی یک عامل مستقل و قوی برای چاقی، در نوزادان و کودکان و هم­چنین در بزرگسالان است، وجود دارد.

افرادی که به اندازه کافی می­‌خوابند، هوشیاری و تمرکز بیشتری در محل کار یا تحصیل خود دارند، خلق و خویشان بهبود پیدا می­‌کند و به طور کلی کیفیت زندگی بالاتری دارند. بنابراین خواب کافی مسئله کم­‌اهمیتی نیست و افراد باید به آن توجه کنند.

در صورتی که شما شب­‌ها به اندازه کافی می­‌خوابید و حتی با وجود رعایت رژیم‌های غذایی مختلف و ورزش کردن، به وزن ایده‌آل خود نمی‌رسید، بهتر است از یک متخصص کمک بگیرید. ممکن است جراحی چاقی راه حل مشکل شما باشد.

دکتر حامد قدسی یکی از جراحان مطرح چاقی در تهران هستند که بر تکنیک­‌های مختلف جراحی لاغری مهارت دارند. بیماران زیادی با انجام جراحی چاقی به وزن ایده آل خود رسیده‌­اند. اگر شما هم می‌خواهید از دست اضافه‌وزن خود راحت شوید، بهتر است همین امروز به قسمت نوبت­‌دهی سایت مراجعه کنید و وقت مشاوره بگیرید.

جهت دانلود نسخه pdf متن ارتباط کم خوابی و چاقی کلیک کنید.

 

در facebook به اشتراک بگذارید
Facebook
در twitter به اشتراک بگذارید
Twitter
در pinterest به اشتراک بگذارید
Pinterest
در linkedin به اشتراک بگذارید
LinkedIn

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پست های مرتبط